NoS3 - Odcinek 3

  

🌿 Nocne opowieści Szeptuchy 🌿 Odcinek 3: Spotkanie

Chata pod smutnym drzewcem stała nieruchomo w mgle, jakby czas nie miał tam żadnego znaczenia. Dziwak przyglądał się tafli stawu, ale tym razem nie musiał przekraczać granicy. Nie było mowy o duchach ani złych duszach - po Drugiej Stronie czuwanie toczyło się swoim rytmem, a on wiedział, że każda decyzja ma swoje konsekwencje.

Tego samego dnia, po właściwej stronie, jego ścieżka skrzyżowała się z samotnym wędrowcem. Samotnik z Przedgórza mieszkał w głębi lasu, w drewnianej chatce na betonowych słupach. Nie szukał kontaktu z nikim, lecz tego dnia jego droga przypadkowo przecięła się z drogą Dziwaka.

- Dzień dobry - powiedział Dziwak spokojnie, stojąc w półcieniu drzew.

Samotnik spojrzał uważnie, ale jego spojrzenie nie było ani podejrzliwe, ani zaciekawione. Wyrażało spokój, który nie potrzebował słów.

- Dzień dobry - odpowiedział krótko. - Czego szukasz tak daleko?

Dziwak nie odpowiedział od razu. Obserwował mężczyznę i jego sposób poruszania się w ciszy lasu, w rytmie, który należał tylko do niego. Było coś w tej obecności, coś, co zapadało w pamięć, choć nie było nadprzyrodzone.
- Szukam staruchy. Była w Zagajniku. Widziałeś? - zapytał Dziwak.

Samotnik spojrzał na niego uważnie, a jego spojrzenie było spokojne, wyważone, jakby nie należało do pośpiechu ani do świata, który znał Dziwak.

- Jednych się widuje, innych nie. A jeszcze inni sami się objawiają, choć by ujrzeć ich, wcale Ci nie zależy - odpowiedział Samotnik, a jego głos niósł się lekko między drzewami, jakby nie chciał niczego narzucać, lecz mówił prawdę, którą każdy musiał odkryć sam.

Dziwak skinął głową. Nie oczekiwał dalszych wskazówek. Spotkanie minęło tak naturalnie, jak przychodzi cisza po deszczu. Samotnik odszedł swoją ścieżką, zostawiając po sobie subtelny szelest liści, który długo jeszcze pozostawał w pamięci.
Dziwak odprowadził go tylko wzrokiem. Szelest liści i lekki podmuch wiatru pozostały jak echo jego obecności.

W ostatniej chwili, Dziwak się zreflektował i rzucił:

Gdzie Cię znajdę w potrzebie?

Nie pytaj gdzie, bo to wiesz. Zapytaj lepiej, kiedy?

W powietrzu unosiło się coś nieuchwytnego - poczucie, że spotkanie nie było przypadkowe, że kroki tej postaci wciąż w jakiś sposób zataczają kręgi, które dopiero nadejdą.

A czasu pozostawało coraz mniej.

Drzewo truskawkowe

Gdy myślimy o śródziemnomorskiej florze, w pierwszej kolejności do głowy przychodzą nam gaje oliwne, majestatyczne cyprysy i wszechobecne piniowe lasy. W Dalmacji, wystarczy rozejrzeć się wśród głównych ścieżek, by zanurzyć się w zupełnie inny, gęstszy i znacznie bardziej tajemniczy świat tutejszych zarośli. Wędrując po południowych wybrzeżach, mijamy rośliny, które na pierwszy rzut oka wyglądają znajomo, ale kryją w sobie zaskakujące oblicza - od smakołyków po roślinne pułapki.

Drzewo truskawkowe, to jedno z najbardziej intrygujących drzew regionu Dalmacji. Jego owoce przypominają miniaturowe, brodawkowate truskawki lub egzotyczne liczi. Gdy dojrzeją i przybiorą czerwony kolor są w pełni jadalne, choć charakteryzują się dość mączystą, łagodną teksturą. Na południu wytwarza się z nich aromatyczne dżemy, likiery oraz mocniejsze trunki. Co ciekawe, drzewo to potrafi kwitnąć i owocować jednocześnie, dzięki czemu w tym samym czasie na gałęziach sąsiadują ze sobą delikatne, białe kwiaty i barwne, dojrzałe owoce.

Drzewa stoją przy ścieżkach, na skwerach i są powszechnie ogólnodostępne.

Raport grzybowy - opieńkowe eldorado

Sezon w pełni, więc pozostajemy w temacie grzybobrania. Tym razem nie trzeba było nam szukać daleko - lokalne rewiry wokół Kątów Wrocławskich pokazały swoje najbardziej szczodre oblicze. Krótki, zaledwie półtorakilometrowy spacer, przeobraził się w prawdziwe grzybowe eldorado. Jesienny las zaserwował kapitalne opieńkowe wysypy, obok których po prostu nie dało się przejść obojętnie.

​Cały zbiór zajął zaledwie półtorej godziny, a efekt przeszedł nasze najśmielsze oczekiwania - z lasu wynieśliśmy aż 10 kilogramów wspaniałych opieniek. Co najważniejsze, grzyby są wyjątkowo czyste, młode i w pełnej krasie. Aż miło popatrzeć na tak zdrowe, dorodne okazy, które zaraz po powrocie trafiły na kuchenny blat do przetwarzania.

​Leśne ostępy i rozlewiska nad Bystrzycą, nie są najatrakcyjniejsze. Jednak taka obfitość, na tak krótkim dystansie przypomina, jak niewiele trzeba, by złapać właściwy rytm przyrody i trafić na idealny moment jesiennego urodzaju. Teraz jest najlepszy czas, by wybrać się po tego rodzaju grzyba do kąteckiego lasu.

Kłoda piastunka

W głębi lasu, tam gdzie czas biegnie zupełnie inaczej niż w świecie ludzi, leży stary, powalony konar, który dla wielu wciąż jest tylko bezużyteczną pozostałością, śmieciem czy dowodem na zaniedbanie. Jednak prawda jest zupełnie inna, bo to monumentalne, rozkładające się drewno to w rzeczywistości tętniące życiem serce całego biotopu. 

Kiedy potężne drzewo kończy swój ziemski bieg i osuwa się na leśną ściółkę, nie umiera - ono po prostu zmienia swoją rolę. Staje się legendarną kłodą-piastunką, naturalną, potężną gąbką wodną oraz bezpieczną przystanią dla setek organizmów. Wzdłuż jego spękanej, pokrytej szmaragdowym mchem struktury bujnie wyrastają paprocie i młode siewki, mając w spróchniałej tkance idealne podłoże, które trzyma wilgoć i karmi je lepiej niż jakakolwiek zwykła gleba. W cieniu tych murszejących ścian toczy się ciche, intensywne życie owadów saproksylicznych, grzybów i mchów, które powoli, centymetr po centymetrze, trawią celulozę, by zamknąć wielki obieg materii w przyrodzie. 

To powalone drzewo chłonie deszcz jak gąbka i oddaje go w dniach największej suszy, stabilizując mikroklimat wokół siebie i dając tlen, schronienie oraz start nowemu pokoleniu lasu, udowadniając tym samym, że w naturze każdy koniec jest po prostu genialnym, nowym początkiem.

MiniPoradnik grzybiarza - jak poznać, że opieńki są w drodze

Najbardziej fascynujący moment w sezonie to ten, tuż przed wybuchem opieniek - gdy las już coś szepcze, tylko trzeba umieć to usłyszeć.

Nie widać jeszcze kapeluszy, ale wszystko dookoła zaczyna się zmieniać: zapach, wilgoć, nawet zachowanie zwierząt.

Zbliżające się opieńki da się wyczuć. Najpierw pojawia się słodkawy zapach mokrego drewna, jakby fermentującej kory - to znak, że grzybnia pracuje. Drewno nagrzewa się od środka, a powietrze pachnie „ciepłą zgnilizną”.

Potem można zauważyć, że kora starych pni robi się ciemna i jakby spocona - to nie zawsze deszcz, lecz para z wnętrza drewna, gdy grzybnia zaczyna oddychać pełną parą. Zazwyczaj po takim „spoceniu” w ciągu dnia lub dwóch pojawiają się pierwsze czapeczki.

Kolejny sygnał to pękająca kora. Jeśli pod spodem widać biały, włóknisty nalot przypominający pajęczynę - to aktywna grzybnia opieńki, która rozpycha się od środka.

Wtedy wystarczy tylko chłodna noc - około 3-5°C - i poranna, ciężka rosa. To moment, kiedy natura daje sygnał: czas na owocniki. Po 24-48 godzinach zaczynają wychodzić pierwsze zwiadowcze grupy.

Czasem o nadchodzącym wysypie mówi też sam las - robi się w nim więcej życia. Ślimaki, mrówki i dzięcioły gromadzą się przy starych pniach, bo wyczuwają ciepło i zapach białka z pracującej grzybni.

A jeśli po kilku chłodnych dniach trafi się jedno ciepłe, parne popołudnie z mgłą nad ściółką - to niemal pewne, że następnego ranka pojawią się złociste gromady.

Opieńki nie przychodzą po cichu. Najpierw las daje znak - wystarczy się zatrzymać, wciągnąć zapach i posłuchać, co mówi ziemia.