Nietypowy las

Są takie drzewa, które nie rosną. One trwają.

Nie pną się ku światłu, nie walczą o wysokość. Raczej wyginają się pod naporem wiatru i wilgoci, jakby od setek lat prowadziły z kimś cichą, uparcie kontynuowaną rozmowę. Mgła nie nadchodzi. Ona tam już jest. Osadza się na korze, wplata w mech, skraca perspektywę do kilku kroków.

Na Maderę leci się po słońce, ocean i klify zawieszone nad wodą. A tymczasem wysoko w górach czeka las, w którym świat kończy się trzy metry przed tobą i nikt nie ma z tym problemu.

Czy widziałeś kiedyś miejsce, które wygląda jak sen, ale jest starsze niż większość znanych nam historii?

Las, który nie próbuje być spektakularny, a mimo to odbiera głos?

To Fanal Forest - fragment pradawnej Laurisilvy na wyspie Madera. Drzewa mają tu po kilkaset lat. Niskie, powykręcane, obrośnięte mchem. Ukształtowane nie przez człowieka, lecz przez wiatr i wilgoć, które od dawna są tu gospodarzami.

I dopiero kiedy staniesz między nimi, zaczynasz rozumieć, że to nie jest atrakcja. To jest trwanie.

Fanal leży na płaskowyżu Paul da Serra, na wysokości około 1100-1200 metrów nad poziomem morza. To nie jest dżungla w klasycznym rozumieniu. To otwarta przestrzeń, łagodnie falująca, gdzie pojedyncze, potężne drzewa stoją jak strażnicy czasu.

Ten fragment należy do lasu wawrzynowego  - Laurisilvy - reliktu roślinności, która przed epokami lodowcowymi pokrywała znaczną część południowej Europy. Dziś jednym z najlepiej zachowanych miejsc tego typu jest właśnie Fanal Forest, część przyrodniczego dziedzictwa wyspy Madera, wpisanego w 1999 roku na listę UNESCO.

Rosną tu przede wszystkim stare okazy wawrzynu kanaryjskiego (Ocotea foetens). Niektóre z nich mają 500, może 700 lat. Ich sylwetki są niskie, rozłożyste, często dramatycznie wygięte. To efekt stałych wiatrów znad Atlantyku i wilgoci, która utrzymuje się tu przez większą część roku. Mgła nie jest dodatkiem do krajobrazu. Jest jego stałym mieszkańcem.

I to właśnie ona robi z tego miejsca coś więcej niż ciekawostkę przyrodniczą. Gdy wchodzi między drzewa, zabiera perspektywę. Odcina horyzont. Zostawia tylko to, co blisko. Pień. Mech. Ciszę. W takich warunkach człowiek instynktownie zwalnia, jakby wiedział, że szybciej i tak się nie da.

Patrząc na te drzewa, trudno myśleć o nich jak o „atrakcji”. One pamiętają czasy, gdy nie było lotnisk, hoteli ani planów podróży. A jednak stoją. Nie imponują wysokością. Ich siła nie polega na wzroście, tylko na przetrwaniu.

Może właśnie dlatego robią takie wrażenie.